Brussels Star

Wilfried Martens, oud-premier, minister van staat, oud-voorzitter van de EVP én alumnus rechten, overleed in oktober 2013. Nu wordt een fonds met zijn naam in het leven geroepen. “Daarmee willen we onderzoeks- en onderwijsprojecten financieren rond een aantal thema’s die hem nauw aan het hart lagen”, zegt professor Steven Van Hecke.

Professor Van Hecke (Faculteit Sociale Wetenschappen) is één van de initiatiefnemers van het fonds. Hij kende Wilfried Martens vrij goed. “Als postdoc heb ik ruim een jaar intensief met hem samengewerkt toen hij in 2005-2006 zijn memoires schreef. Ik werkte mee aan het deel ‘Europa mijn opdracht’ – de Europese politieke partijen zijn mijn onderzoeksdomein. Daarvoor nam ik verschillende interviews van hem af. We kwamen een paar keer per maand samen, en mailden vrijwel dagelijks. Dan ontstaat er een vertrouwensband, al bleef die steeds professioneel. Twee jaar na de publicatie, in 2008, werkten we opnieuw samen voor de Engelstalige versie.”

Van Hecke en Martens groeiden bovendien op in hetzelfde dorp, het Oost-Vlaamse Sleidinge. “Dat heb ik hem pas bij onze derde ontmoeting verteld (lacht). Bleek dat mijn grootvader – die kleermaker was – nog het kostuum voor Martens’ plechtige communie gemaakt had!”

Duwtje in de rug

Na het overlijden namen de EVP en Martens’ weduwe Miet Smet contact op met Van Hecke: “Omdat Martens altijd zijn erkentelijkheid had geuit tegenover zijn ‘opvoeders’ – van zijn eigen moeder tot inspirerende leraars op het college en geëngageerde professoren – ontstond het plan om een fonds op te richten dat onderzoeks- en onderwijsprojecten aan de KU Leuven zou financieren rond een aantal thema’s die hem nauw aan het hart lagen. Je zou het de nalatenschap van zijn Europese politieke loopbaan kunnen noemen.” Die thema’s zijn onder meer European governance, het EU-nabuurschap met landen uit oostelijk Europa en de verdere ontwikkeling van de Europese politieke partijen en studiediensten.

Het fonds zal jaarlijks een thesisprijs uitreiken voor een masterproef die over één van die thema’s gaat. “Dat zal in april voor de eerste keer gebeuren. Zo geeft het fonds excellente studenten een duwtje in de rug. Daarnaast hopen we vanaf volgend academiejaar minstens één student uit een niet-EU-land een éénjarige Engelstalige master aan de KU Leuven te laten volgen met een beurs. Op die manier bekommert het fonds zich dus ook om studenten die moeilijk toegang krijgen tot kwalitatief hoogstaand onderwijs. Wie de biografie van Wilfried Martens een beetje kent, ziet onmiddellijk het verband.”

Het startkapitaal voor het fonds is bijeengebracht door de EVP, maar uiteraard is het de bedoeling om ruimer fondsen te gaan werven: “Als er voldoende middelen worden bijeengebracht, zal het fonds ook wetenschappelijk onderzoek gaan financieren. Maar nu focussen we op de uitreiking van de masterproefprijs in april. En hopen we snel één of meerdere studenten uit bijvoorbeeld Oekraïne of Moldavië aan de KU Leuven te kunnen verwelkomen.”

Het KU Leuven Wilfried Martens Fonds steunen kan op het rekeningnummer van KU Leuven, IBAN BE45 7340 1941 7789, met mededeling 400/0011/02405. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar. Donateurs van giften boven de 250 euro worden mits toestemming vermeld op een erelijst en worden persoonlijk uitgenodigd op alle publieke activiteiten die het fonds organiseert.

www.kuleuven.be/wilfriedmartensfonds

“Blij dat Wilfried zo geëerd wordt”

“Wilfried zou deze erkenning vanuit zijn universiteit zeer op prijs hebben gesteld”, zegt minister van staat Miet Smet, weduwe van Wilfried Martens, op de hoofdzetel van de Europese Volkspartij (EVP) in Brussel.

Een straat of plein in zijn geboortedorp zal naar hem worden genoemd, het Centre for European Studies heet nu het Wilfried Martens Centre for European Studies, het nieuwe gebouw van het Europees Parlement in de Belliardstraat zal zijn naam dragen … En nu is er dus het fonds (zie artikel hierboven). Miet Smet is er zeker van dat haar echtgenoot voor 200% achter de gekozen thema’s zou hebben gestaan.

De ontwikkeling van de Europese politieke partijen en studiediensten is er daar één van. “We zaten wat Europa betreft helemaal op dezelfde lijn. Wilfried was in ‘76 één van de stichters van de EVP toen, in de aanloop naar de eerste rechtstreekse Europese parlementsverkiezingen drie jaar later, voor het eerst Europese partijen werden opgericht. Tot dan werden leden van het nationaal parlement afgevaardigd. Hij is voorzitter geweest van 1990, twee jaar voor hij uit de Belgische politiek stapte, tot vlak voor zijn dood en heeft de partij uitgebouwd tot wat ze nu is. Het partijwezen en de onderliggende ideologie – met als basis de christendemocratische traditie – zijn altijd heel belangrijk voor hem geweest.”

Ze benadrukt dat er niet zo heel veel zusterpartijen van de CD&V zijn in Europa: “In sommige landen bestaat de christendemocratie als zodanig niet eens.” Dat de EVP in het Europees Parlement de grootste fractie vormt, is dus niet zo evident.

Eenvoudig Europa

Ook het tweede kernthema van het fonds, European governance, lag Wilfried Martens nauw aan het hart: “Er wordt weleens gezegd dat de Europese instellingen complex zijn, maar daar ben ik het niet mee eens. Er treden veel verschillende figuren op de voorgrond en dat maakt het soms moeilijk om te volgen, maar eigenlijk is de constructie zelf, van Raad, Commissie, Parlement en Hof van Justitie vrij eenvoudig.”

Dat het partnerschap met oostelijk Europa het derde thema zou worden voor het fonds, lag al evenzeer voor de hand: “Wilfried had goede relaties met die landen die niet – of nog niet – tot de EU behoren. Europa is meer dan West-Europa alleen …”

Ze hoopt dat het fonds binnen de universiteit en daarbuiten de aandacht voor Europa zal versterken: “De opbouw van de EU is iets fenomenaals. We hebben één groot project en dat is Europa. Als we er niet in slagen de eenwording verder te realiseren, zullen we eenvoudigweg niet meer meetellen in de wereld. Als Belg met politieke verantwoordelijkheid kan je niet anders dan dat standpunt verdedigen.”

Fietsen naar Leuven

Het zou Wilfried veel plezier hebben gedaan dat hij wordt geëerd door de universiteit waar hij gestudeerd heeft, en die hij altijd een warm hart is blijven toedragen, zegt ze. “Toen hij nog op internaat zat, is men hem komen vragen om naar het seminarie te gaan – zoals dat ging in die tijd – maar hij wou naar de universiteit. Hij kwam uit een gezin met weinig middelen, maar hij kreeg een ‘beurs voor de meestbegaafden’. Ik herinner me dat hij vertelde hoe hij op zondag soms met de fiets naar Leuven trok.”

“Zat hij op kot in het Pauscollege? Dat wist ik zelfs niet. Wilfried was in ieder geval een zeer geëngageerde student, voorzitter van verschillende studentenverenigingen. Hij was sterk beïnvloed door Dondeyne en diens Universitas-beweging. De vrienden uit die tijd zijn een leven lang meegegaan. Hij zou deze erkenning vanuit de universiteit zeer op prijs hebben gesteld …”

Ine Van Houdenhove (bron: kuleuven.be)